Gwarancje nauczycielskich wynagrodzeń — ZNP zbiera podpisy

Plik umieszczono na stronie 07. 04. 2016 r.

 

Do 8 czerwca br. ZNP powinien zebrać co najmniej 100 tys. podpisów pod obywatelskim projektem ustawy gwarantującej wypłatę nauczycielskich wynagrodzeń z budżetu państwa, a nie jak to jest obecnie — z subwencji oświatowej, którą dysponują samorządy.

Marszałek Sejmu wydał postanowienie o przyjęciu zawiadomienia o utworzeniu Obywatelskiego Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej popierającego projekt ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego i innych ustaw. To oznacza, że Związek może rozpocząć zbiórkę podpisów pod projektem. Aby posłowie zajęli się sprawą, ustawę powinno poprzeć swoimi podpisami co najmniej 100 tys. osób. Zbiórkę podpisów można prowadzić do 8 czerwca br.

Związek chciałby zmiany trzech ustaw — ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, ustawy o systemie oświaty oraz Karty Nauczyciela. Chodzi o przepisy dotyczące odpowiedzialności za wypłatę nauczycielskich wynagrodzeń.
W ustawie o systemie oświaty oznaczałoby to konieczność napisania na nowo art. 51 ust. 3: „Środki niezbędne na realizację zadań oświatowych, o których mowa w ust. 2 i 2b, w tym na utrzymanie szkół i placówek, zagwarantowane są w dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Środki niezbędne na wynagrodzenia nauczycieli szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, finansowane są przez państwo w drodze dotacji celowej”.

W ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego miałby się pojawić art. 42 ust. 2 pkt 5c, zgodnie z którym średnie wynagrodzenia nauczycieli wraz m.in. z pochodnymi od wynagrodzeń, środków na odpis z funduszu socjalnego i in., finansowane byłyby przez państwo w formie dotacji celowej. Minister edukacji otrzymałby kompetencję do określania co roku w rozporządzeniu wysokości dotacji celowej na wynagrodzenia nauczycieli, sposób i tryb udzielania tejże dotacji celowej, a także jej podział i przekazanie jednostkom samorządu terytorialnego.

Zgodnie z projektem ZNP, w Karcie zmieniony zostałby art. 30 ust. 8, w którym znalazłaby się zasada, iż środki niezbędne na średnie wynagrodzenia nauczycieli, wraz z pochodnymi od wynagrodzeń, środki na odpis na fundusz socjalny, oraz środki na dofinansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli z uwzględnieniem doradztwa metodycznego są finansowane przez państwo w drodze dotacji celowej.

Wszystkie te zmiany miałyby się składać na jeden cel — „przywrócenie odpowiedzialności państwa polskiego za utrzymanie godności zawodu nauczyciela jako zawodu charakteryzującego się cechą zaufania społecznego. W szczególności odpowiedzialność państwa polskiego dotyczyć ma kwestii źródeł finansowania wynagrodzeń nauczycielskich” — czytamy w uzasadnieniu do projektu ustawy.

Według ZNP, obecny system finansowania zadań edukacyjnych, w którym rząd przekazuje samorządom subwencję (zwykle nie pokrywającą wszystkich wydatków), te próbują załatać dziurę dosypując ze swoich dochodów, a na końcu dyrektor stara się jakoś dopiąć budżet kierowanej przez siebie szkoły, nie zdaje egzaminu. Coraz bardziej zadłużonym samorządom brakuje pieniędzy na dokładanie do subwencji, a jednocześnie muszą się one wywiązywać z zapisanej w Karcie Nauczyciela konieczności osiągania średnich wynagrodzeń. Jeśli im się to nie uda — muszą nauczycielom wypłacać jednorazowy dodatek uzupełniający. Według danych Regionalnych Izb Obrachunkowych, w styczniu 2015 r. samorządy musiały przelać na konta nauczycieli ponad 200 mln zł — to różnica między tym, co rok wcześniej gminy i powiaty powinny — zgodnie z Kartą — nauczycielom wypłacić, a rzeczywistą pulą na wynagrodzenia. Problem z regulowaniem zobowiązań wobec nauczycieli ma 3/4 jednostek samorządu terytorialnego — czyli aż 2076 samorządów. Problem wypłaty wyrównań dotknął prawdopodobnie ok. 180 tys. nauczycieli.

Niejasna sytuacja panująca wokół nauczycielskich wynagrodzeń powoduje — zdaniem ZNP — że samorządy podejmują działania, często bezprawne, zmierzające np. do prywatyzacji szkół. A tym samym do pozbawiania coraz większych rzesz nauczycieli ochrony wynikającej z Karty. Związek wielokrotnie informował o tych praktykach ministerstwo edukacji.

Po przyjęciu obywatelskiego projektu ustawy przez Sejm samorządy nadal otrzymywałyby subwencję na realizację pozostałych zadań oświatowych. Proponowane zmiany nie mają wpływu na wzrost wynagrodzeń, w niczym nie naruszają też kompetencji samorządów w zakresie kształtowania wynagrodzeń nauczycieli. Dotacja celowa na wynagrodzenia nauczycieli dotyczy wyłącznie szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego.