Kolejna nowelizacja ustawy o systemie oświaty

Plik umieszczono na stronie 29. 07. 2014 r.

 

Chociaż bezpośrednim powodem prac nad kolejną dużą nowelizacją ustawy o systemie oświaty jest konieczność ustawowego uregulowania kwestii warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów, to MEN chce przy okazji wprowadzić wiele innych ważnych zmian. Jest ich tyle, że żaden nauczyciel, a tym bardziej dyrektor nie może powiedzieć: mnie to nie dotyczy!  Na stronie internetowej resortu edukacji można znaleźć obszerny projekt nowelizacji ustawy o systemie oświaty wraz z uzasadnieniem. MEN skierował go do konsultacji społecznych.

Proponowane poprawki do ustawy zajęły aż 96 stron. Duża część projektu to dwa nowe rozdziały do ustawy: 3a — dotyczący ogólnych warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych oraz 3b — dotyczący ogólnych warunków przeprowadzania egzaminów zewnętrznych: sprawdzianu, egzaminu gimnazjalnego i egzaminu maturalnego oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie. Chodzi o to, że w wyroku z 24 września 2013 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż dotychczasowy przepis upoważniający ministra do regulowania tych zagadnień w formie rozporządzenia jest niezgodny z konstytucją. Według TK kwestie te powinny być uregulowane w ustawie.

MEN informuje, że w projekcie nowelizacji nie proponuje się zmian zasad przeprowadzania sprawdzianu, egzaminu gimnazjalnego i egzaminu maturalnego. Egzaminy odbędą się według zasad, które są znane i o których już wcześniej informowano (więcej na ten temat na www.cke.edu.pl). Natomiast są zmiany w zasadach oceniania. Na przykład, proponuje się wprowadzenie obowiązkowej zasady, że w klasach I — III szkoły podstawowej wszystkie oceny (zarówno bieżące jak i klasyfikacyjne — śródroczne i roczne) mają formę opisową. Dotychczas — jak zaznaczono w uzasadnieniu projektu — oceny bieżące mogły być ustalane według skali i formach określonych w statucie szkoły. Forma opisowa ma mieć postać „opinii zawierających informacje o tym, co uczeń zrobił dobrze, co i jak powinien poprawić i jak ma się dalej uczyć”. „Ocena powinna informować ucznia i jego rodziców o poziomie jego osiągnięć edukacyjnych, a także pomóc uczniowi pokonać trudności w nauce poprzez wskazanie błędów i sposobów radzenia sobie z nimi” — czytamy w uzasadnieniu. Formę opisową ocen bieżących oraz klasyfikacyjnych będzie można wprowadzić także w starszych klasach, począwszy od  klasy IV szkoły podstawowej. Tutaj szkoła będzie miała wybór, a taka możliwość ma dotyczyć wszystkich lub wybranych zajęć. Ale — uwaga — nie oznacza to rezygnacji z ustalania rocznych ocen klasyfikacyjnych i ocen końcowych w skali stopni szkolnych według przepisów MEN.

Oprócz tego projektowane są jeszcze inne ważne zmiany, między innymi:

>> W szkole publicznej będzie można zatrudnić nauczyciela na podstawie Kodeksu pracy do prowadzenia zajęć finansowanych z pieniędzy UE. Nauczyciel taki otrzyma za godzinę pracy wynagrodzenie nie wyższe niż za godzinę ponadwymiarową, ustalone w sposób określony w art. 35 ust. 3 Karty Nauczyciela dla nauczyciela dyplomowanego;

>> Nauczyciele pracujący w szkołach na podstawie KN będą mogli dodatkowo zarabiać realizując zajęcia finansowane z pieniędzy UE. Zajęcia te będą przydzielane za zgodą nauczyciela i nie będą wliczane do pensum, praca ta będzie wynagradzana jak za godzinę ponadwymiarową;

>> Pieniądze na wynagrodzenia, o których mowa wyżej nie będą wliczane do puli środków, które samorząd obowiązkowo wydać, aby zapewnić gwarantowany przez KN poziom średniego wynagrodzeń nauczycieli na poszczególnych stopniach awansu zawodowego (samorząd, który zapewni tego poziomu wynagrodzeń musi wypłacać tzw. dodatki wyrównawcze);

>> Uchylony zostanie ust. 10b w art. 30 Karty Nauczyciela, który stanowi, że samorząd może zwiększyć poziom wydatków na wynagrodzenia nauczycieli ponad gwarantowane średnie wyłącznie z dochodów własnych. Teraz będzie mógł przeznaczyć na ten cel także środki unijne;

>> W przedszkolach ma obowiązywać zasada, że pod opieką jednego nauczyciela nie może pozostawać więcej niż 25 dzieci. To zamiast dotychczasowego przepisu, że liczba dzieci w oddziale przedszkolnym nie może liczyć więcej niż 25. W uzasadnieniu projektu czytamy, że jest to uelastycznienie wprowadzone na wniosek samorządowców i że przyczyni się to do „bardziej efektywnego wykorzystania czasu pracy personelu zatrudnionego w wychowaniu przedszkolnym”. Ilu nauczycieli przedszkoli straci pracę w wyniku takiego „uelastycznienia”?

>> W klasach I-III MEN chce zliberalizować zasadę, która jeszcze nie zaczęła na dobre działać. Chodzi o przepis, który od września br. miał obowiązywać w klasach I, a w kolejnych latach także w kl. II-III. Chodzi o limit 25 uczniów w klasie. Resor chce, by w przypadku przekroczenia takiego limitu, zamiast dzielić klasę na dwie mniejsze dyrektor mógł zatrudnić asystenta nauczyciela. Byłoby to możliwe w przypadku zwiększenia liczby uczniów o więcej niż dwóch. Konieczna byłaby też zgoda organu prowadzącego;

>> Wprowadzona zostanie kadencja rad rodziców, która będzie trwać trzy lata szkolne;

>> Część uprawnień z Karty Nauczyciela stracą nauczyciele zatrudnieni w publicznych placówkach doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym prowadzonych przez ministra edukacji, ministra kultury oraz ministra rolnictwa (nie dotyczy to samorządowych ośrodków doskonalenia). Chodzi m.in. o nauczycieli pracujących w ORE, KOWEZiU oraz Polonijnym Centrum Nauczycielskim w Lublinie (w sumie 58 osób — 54,1 etatu). Chodzi tutaj m.in. o pensum. „Nie ma zatem uzasadnienia, by nauczyciele — konsultanci zatrudnieni w placówkach doskonalenia nauczycieli prowadzonych przez ww. właściwych ministrów mieli znacząco inne warunki pracy niż specjaliści niebędący nauczycielami, w tym m.in. inny wymiar czasu pracy” — czytamy w uzasadnieniu projektu. Nauczyciele ci będą nadal objęci przepisami KN dotyczącymi stopni awansu zawodowego, wynagrodzenia zasadniczego, czy nadawania Medalu KEN;

>> Wyniki nadzoru pedagogicznego mają być lepiej wykorzystywane. Rady pedagogiczne będą musiały ustalać sposób wykorzystania tych wyników, a wcześniej w tej sprawie będą się wypowiadać także w formie opinii rady rodziców i samorządy uczniowskie. Z wykorzystania wyników nadzoru na terenie danej jst burmistrz, czy wójt będzie się także musiał tłumaczyć radnym;

>> Nadzór ma być skuteczniejszy. Wizytatorzy będą mogli wyznaczyć termin realizacji zaleceń wydawanych dyrektorom szkół i placówek. Dyrektor będzie musiał informować o sposobie realizacji zaleceń nadzór pedagogiczny i organ prowadzący. W przypadku nierealizowania zaleceń w terminie, kurator będzie mógł wystąpić do samorządu z wiążącym wnioskiem o odwołanie dyrektora z końcem lub w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia;

>> Szkoła dysponująca namiarem podręczników i materiałów edukacyjnych dostosowanych do potrzeb uczniów niepełnosprawnych będzie musiała przekazać je szkole, która zgłosi brak takich podręczników i materiałów (chodzi o podręczniki przekazane przez MEN lub ćwiczenia zakupione z dotacji)

 Zmienione mają zostać także przepisy o: postępowaniu rekrutacyjnym, CKE i OKE (okręgowe komisje mają zostać podporządkowane CKE), nadzorze pedagogicznym (dokonywanie oceny pracy szkół według kryteriów jakościowych), organizacji wypoczynku dzieci i młodzieży.

Źródło: Głos Nauczycielski

Projekt ustawy — TUTAJ
Uzasadnienie projektu — TUTAJ

Zarząd Okręgu Łódzkiego ZNP zwraca się z prośbą o przesyłanie do dnia 5 sierpnia 2014 r. na adres e-mail okręgu (lodz@znp.edu.pl) ewentualnych uwag dotyczących projektu nowelizacji ustawy o systemie oświaty.