Raport Eurydice (Europejska sieć informacji o edukacji)

Plik umieszczono na stronie 12. 04. 2014 r.

 

„Kluczowe dane dotyczące nauczycieli i dyrektorów szkół w Europie — 2013‟

Wnioski z badań:

• Szczególne wymagania dla kandydatów na studia nauczycielskie nie są zbyt popularne.

• Mentoring dla początkujących nauczycieli zyskuje w wielu krajach na znaczeniu.

• W mniejszości są kraje, w których nauczyciele mają status urzędnika państwowego w zawodzie.

• W coraz większej liczbie krajów wymagane jest, by szkoły posiadały plan rozwoju zawodowego nauczycieli.

• Potrzeba więcej starań, by przyciągnąć młodych ludzi do zawodu nauczyciela.

• Na niższych szczeblach kształcenia zawód nauczyciela jest zdominowany przez kobiety.

• Czas pracy nauczycieli nie różni się w zasadzie od tego w innych zawodach.

• Decyzje o zapewnieniu działań wspierających dla nauczycieli często podejmowane są na poziomie szkoły.

• Minimalne wynagrodzenie zasadnicze jest często niższe niż PKB na jednego mieszkańca.

• Nauczyciele mogą sami decydować o metodach dydaktycznych.

• Dyrektorzy szkół często uczestniczą w ocenie nauczycieli.

• W wielu krajach wymagane jest określone szkolenie dla dyrektorów szkół.

• Praca dyrektorów szkół obejmuje wiele działań związanych z procesem kształcenia.

• Podział zadań związanych z zarządzaniem szkołą często odbywa się w tradycyjny sposób.

Rekrutacja, pracodawcy i umowy o pracę:

• W większości krajów europejskich funkcjonują metody monitorowania zapotrzebowania na nauczycieli i liczby dostępnych nauczycieli.

• W mniejszości są kraje, w których występują niedobory wykwalifikowanych nauczycieli matematyki i przedmiotów ścisłych.

• Nauczyciele w Europie rozpoczynają pracę w zawodzie głównie w drodze otwartej rekrutacji.

• Nauczyciele równie często są zatrudniani przez szkoły jak przez władze centralne.

• W wielu krajach europejskich nauczyciele są zatrudniani na podstawie umowy o pracę.

• Długość okresu próbnego jest bardzo różna w poszczególnych krajach.

• Stosowanie umów na czas określony jest zazwyczaj normowane.

• Większość nauczycieli posiada stałe umowy o pracę.

• Niektórzy nauczyciele z 10-letnim stażem pracy nie mają stałej umowy o pracę.

• Ponad jedna trzecia nauczycieli pracuje w tej samej szkole od ponad 10 lat.

• Jedynie jedna czwarta nauczycieli uważa, że słabe wyniki mogą doprowadzić ich szkole do zwolnienia.

Warunki pracy i wynagrodzenie:

• W większości krajów europejskich na jednego nauczyciela przypada od 10 do 15 uczniów.

• W niewielu krajach nauczyciele otrzymują wsparcie specjalistów w pracy z dziećmi mającymi trudności w nauce.

• W większości krajów dostępne jest wsparcie dla nauczycieli, ale często jest ono określane na poziomie szkoły.

• W większości krajów umowy o pracę nauczycieli obejmują inne zobowiązania niż tylko wymiar godzin przeznaczonych na nauczanie.

• Tygodniowy wymiar godzin dydaktycznych obowiązujący nauczycieli (pensum) różni się znacznie w poszczególnych krajach.

• Zmniejszanie liczby godzin dydaktycznych pod koniec kariery zawodowej nie jest zbyt powszechną praktyką.

• W większości krajów minimalne ustawowe wynagrodzenie w szkołach podstawowych i średnich jest niższe niż PKB na jednego mieszkańca.

• Relatywny wzrost wynagrodzeń nauczycieli jest skorelowany z liczbą lat potrzebnych do uzyskania wynagrodzenia maksymalnego.

• W większości krajów zasadnicze wynagrodzenie ustawowe nauczycieli w szkołach publicznych jest określane przez władze najwyższego szczebla.

• Rzeczywiste pensje nauczycieli są bardziej zbliżone do maksymalnego wynagrodzenia ustawowego.

• Jedynie połowa krajów przyznaje nauczycielom dodatki za udział w doskonaleniu zawodowym lub za bardzo dobre wyniki nauczania.

• Nauczyciele w szkołach podstawowych i średnich stanowią średnio 2% ludności aktywnej zawodowo.

• Im wyższy poziom nauczania, tym mniej kobiet na stanowiskach nauczycielskich.

• Wysoki odsetek nauczycieli europejskich zalicza się do starszej grupy wiekowej.

• Oficjalny wiek emerytalny dla nauczycieli często wynosi 65 lat.

• Większość nauczycieli odchodzi na emeryturę tak wcześnie, jak to możliwe.

• Dyrektorzy szkół są często odpowiedzialni za ocenę nauczycieli.

• Podczas oceny nauczycieli oprócz hospitacji często brane są pod uwagę osiągnięcia uczniów.

• Absencja nauczycieli ma często negatywny wpływ na nauczanie.