Raport IBE w sprawie „Badania czasu i warunków pracy nauczycieli”

Plik umieszczono na stronie 11. 06. 2013 r.

 

Prawie 47 godzin — tyle wynosi przeciętny tydzień pracy polskiego nauczyciela na podstawie ogólnopolskiego badania czasu pracy nauczycieli przeprowadzonego przez Instytut Badań Edukacyjnych. Raport IBE, który ujawniono 7 czerwca br. jest bardzo obszerny i liczy ponad 100 stron. Zawarto w nim szczegółowe informacje dotyczące nie tylko czasu pracy nauczycieli, ale także warunków pracy w szkole.

Ankieterzy sprawdzili, jak wiele czasu zajmują nauczycielom 54 czynności zawodowe. Obok zajęć dydaktycznych, zajęć pozalekcyjnych i sprawdzania prac wzięto pod uwagę także m.in. czas przeznaczony na kontakty z rodzicami, innymi nauczycielami, sporządzanie dokumentacji, wycieczki, samokształcenie i doskonalenie zawodowe oraz czynności administracyjne.

Pod uwagę wzięto przede wszystkim tzw. wielką piątkę najważniejszych czynności nauczycieli — prowadzenie lekcji, przygotowanie do lekcji, prowadzenie innych zajęć z uczniami (zajęcia pozalekcyjne), przygotowanie zajęć pozalekcyjnych i sprawdzanie prac. Nauczyciel tylko tym zajęciom poświęca średnio prawie 35 godzin w tygodniu, w tym 15 godzin 30 minut na prowadzenie lekcji, 2 godz. 10 min. na prowadzenie innych zajęć z uczniami, 7 godz. 5 min. na przygotowanie lekcji, 3 godziny na przygotowanie zajęć pozalekcyjnych i 7 godz. 20 min. na sprawdzanie prac uczniów.

„Wielka piątka” to jednak tylko 3/4 całego tygodniowego wymiaru czasu pracy nauczycieli. Jeżeli weźmiemy pod uwagę także pozostałe czynności nauczycielskie, to okaże się, iż przeciętny belfer pracuje 46 godzin i 40 minut w tygodniu. Wiarygodność tych danych IBE potwierdziło dwiema, niezależnie od siebie prowadzonymi metodami pomiaru czasu pracy nauczycieli.

W szkole nie ma warunków do wykonywania przez nauczyciela pracy indywidualnej, takiej jak opracowywanie materiałów edukacyjnych i sprawdzianów, ocena pracy uczniów, prowadzenie dokumentacji szkolnej. Dlatego nauczyciele wolą robić to w domu — wynika z raportu IBE.

Ankietowani nauczyciele najczęściej skarżyli się na brak warunków do wykonywania pracy indywidualnej (to m.in. opracowanie koncepcji zajęć, merytoryczne przygotowanie do zajęć, zbieranie i opracowywanie materiałów edukacyjnych oraz sprawdzianów, ocena pracy uczniów, prowadzenie dokumentacji szkolnej).

Aż 53 proc. nauczycieli woli te czynności wykonywać w domu. Kolejne 35 proc. zadeklarowało, że niektóre czynności woli wykonywać w domu, a inne w szkole. Zaledwie 8 proc. stwierdziło, że preferuje wykonywanie tych czynności w szkole. Pytani o powody takiego, a nie innego wyboru, nauczyciele najczęściej mówili, iż w domu mają ciszę, spokój oraz warunki niezbędne do skupienia się. W domu mają też lepszy dostęp do internetu, księgozbioru i drukarki.

Tylko 27 proc. nauczycieli stwierdziło, że wszystkie lub większość zajęć prowadzi w szkole w sali, gdzie jest internet. Co stawia pod znakiem zapytania m.in. sens rządowego programu „Cyfrowa Szkoła”.

Nauczyciele deklarują, iż w ich szkołach jest do dyspozycji skaner, rzutnik, ekran projekcyjny, tablica multimedialna, telewizor czy laptop, ale tylko część belfrów korzysta z tych urządzeń. „Duży odsetek nauczycieli, którzy mają dostęp do poszczególnych sprzętów, ale ich nie używają, nie oznacza, że sprzęt ten nie jest im potrzebny. Jak pokazało badanie jakościowe, zdarza się, że w niektórych szkołach nie ma możliwości użytkowania dostępnego sprzętu, na przykład drukarek, bo brakuje do nich tonerów/tuszu, papieru, czy też są uszkodzone, a jeśli działają, to do skorzystania z drukarki jest długa kolejka. Konsekwencją tego jest konieczność korzystania z drukarek poza szkołą, w tym zwłaszcza z prywatnych drukarek nauczycieli” — czytamy w raporcie z badania.

Tabela: średni czas pracy nauczycieli (Źródło: materiał prasowy IBE „Nauczyciele — menedżerowie czasu na etacie”)

Tabela IBE

 

Przeczytaj: IBE Raport tematyczny z badania „Czas pracy i warunki pracy w relacjach nauczycieli”