Niedopuszczalność prawna określania zasad organizacyjnych pracy szkoły na podstawie aktów władczych organu prowadzącego

Plik umieszczono na stronie 09. 05. 2012 r.

 

Poniższy tekst jest fragmentem materiału opracowanego przez Krzysztofa Lisowskiego - kliknij, aby przeczytać całość lub pobrać wersję pdf do druku.

W ostatnim czasie organy wykonawcze jednostek samorządu terytorialnego zaczęły wydawać w imieniu organów prowadzących akty normatywne regulujące kwestie organizacji pracy szkół, liczebności oddziałów, jak i sposobu zatrudniania nauczycieli. Należy podkreślić, że tego typu akty prawa, wydawane w formie zarządzeń bądź uchwał zarządu gminy lub powiatu, nie mają podstawy prawnej. Należy je więc traktować jako bezprawne i nieważne z mocy prawa.

1. Brak podstawy prawnej – przekroczenie ustawowych kompetencji.

Na gruncie prawa oświatowego zakres kompetencyjny organów prowadzących szkoły, będących organami jednostek samorządu terytorialnego, został w sposób enumeratywny wymieniony w treści art. 5c ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz.U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.) – dalej u.s.o. W zakresie tej kompetencji organy wykonawcze j.s.t. (zarząd gminy, powiatu) powołują się na normę art. 5 ust. 7 pkt 1 u.s.o. Na tej podstawie organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność m.in. w zakresie zapewnienia warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki (art. 5 ust. 7 pkt 1 u.s.o.).

Jednakże z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2008 r. (I OSK 235/08, LEX nr 490104) wynika, że stosowanie art. 5 ust. 7 u.s.o. należy połączyć z normą art. 34a u.s.o., określającą zakres nadzoru nad działalnością szkoły. Nadzór ten obejmuje sprawy finansowe i administracyjne, a w szczególności prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole środkami budżetowymi oraz gospodarowania mieniem, przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów oraz przestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły. Podobnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 19 lutego 2002 r. (II SA 3053/01, LEX nr 82679) podnosząc, że układ stosunków i zależności dyrektora od organu sprawującego nadzór pedagogiczny ogranicza kompetencje organu prowadzącego szkołę jedynie do nadzoru nad jego działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych.

Niektóre akty normatywne organów wykonawczych j.s.t. jako podstawę prawną również wskazują art. 34a u.s.o.. Tymczasem zakres nadzoru w sprawach finansowych i administracyjnych, realizowany jest w zakresie wskazanym w art. 33 ust. 3 pkt 1 i 2 u.s.o. oraz art. 33 ust. 4-6 u.s.o. Zatem czynności nadzorcze realizowane są poprzez prawo wstępu do szkół i placówek, wglądu do prowadzonej przez szkołę lub placówkę dokumentacji dotyczącej przebiegu nauczania, wychowania i opieki oraz organizacji pracy, wydawania dyrektorom szkół doraźnych zaleceń, zgłaszania uwag i wniosków wynikających z przeprowadzonych czynności. Wśród kompetencji nadzorczych organu prowadzącego nie ma więc podstawy prawnej do wydawania aktów prawnych, określających kwestie organizacyjne szkoły.

[...]

Kliknij, aby przeczytać całość lub pobrać wersję pdf do druku.