Komunikat ZNP ws. działań podejmowanych przez szkoły i placówki oświatowe w związku z realizacją standardów kontroli zarządczej

Plik umieszczono na stronie 06. 12. 2010 r.

 

Kontrola zarządcza została wprowadzona zapisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - rozdział 6 - Kontrola zarządcza oraz koordynacja kontroli zarządczej w jednostkach sektora finansów publicznych. Zgodnie z zapisami tegoż rozdziału kontrola zarządcza to „ogół działań podejmowanych dla zapewnienia realizacji celów i zadań w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy”.

Celem kontroli zarządczej jest zapewnienie w szczególności:
1) zgodności działalności z przepisami prawa oraz procedurami wewnętrznymi;
2) skuteczności i efektywności działania;
3) wiarygodności sprawozdań;
4) ochrony zasobów;
5) przestrzegania i promowania zasad etycznego postępowania;
6) efektywności i skuteczności przepływu informacji;
7) zarządzania ryzykiem.

Ponadto Minister Finansów, jako wskazówki dla osób odpowiedzialnych za funkcjonowanie kontroli zarządczej, opracował standardy, które można wykorzystać do tworzenia, oceny i doskonalenia systemów kontroli zarządczej (Załącznik do komunikatu Nr 23 MF z dnia 16 grudnia 2009 r.).

Standardy obejmują 5 istotnych obszarów:
a) środowisko wewnętrzne,
b) cele i zarządzanie ryzykiem,
c) mechanizmy kontroli,
d) informacja i komunikacja,
e) monitorowanie i ocena.

System kontroli zarządczej - w porównaniu z dotychczas obowiązującym systemem kontroli finansowej - jest bardziej rozbudowany, nie znaczy to jednak, że funkcjonujące w jednostce dokumenty określające dotychczasowe funkcjonowanie szkoły lub placówki oraz mechanizmy kontroli nie mają zastosowania. Inaczej mówiąc, w związku z wejściem w życie nowej ustawy o finansach publicznych, kierownicy jednostek nie mają obowiązku wprowadzania nowych procedur kontroli zarządczej ze względu na fakt, że większość z nich w jednostce już obowiązuje, chociażby – statut szkoły lub placówki, arkusz organizacyjny szkoły, plan finansowy szkoły, plan nadzoru pedagogicznego, regulaminy pracy, regulamin zfśś, regulaminy wynagradzania nauczycieli i pracowników niebędących nauczycielami, regulamin rady pedagogicznej, zakresy obowiązków pracowników, instrukcja obsługi kancelaryjnej, instrukcja obiegu dokumentów, instrukcja inwentaryzacyjna, itd.

W przypadku obowiązku przestrzegania wartości etycznych, wynikającego z nadzoru nad środowiskiem wewnętrznym należy zwrócić uwagę na fakt, że kierownicy jednostek nie mają obowiązku opracowania dla każdej szkoły lub placówki kodeksu postępowania etycznego, bowiem zasady postępowania etycznego i moralnego nauczycieli regulują w szczególności takie dokumenty, jak:
• Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty – preambuła, art. 4
• Ustawa Karta Nauczyciela - art. 6, art. 9, art. 12.2, art. 26, art. 75.

Natomiast dla pracowników szkół i placówek niebędących nauczycielami, zasady postępowania, w tym etycznego określają zapisy:
• Ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych.

Wskazanie wyżej wymienionych dokumentów w procedurach kontroli zarządczej, bądź zapis, że pracownicy są świadomi i przestrzegają wartości etycznych wynikających z zapisów wyżej wymienionych dokumentów będzie spełnieniem standardu.

Niektóre z placówek oświatowych w swoich działaniach zmierzają jeszcze dalej i oprócz kodeksów postępowania etycznego tworzą na terenie placówki Komisje Etyki. Należy zwrócić uwagę na fakt, że rodzi to kolizję z zapisami art. 75 ustawy KN i zapisami Kodeksu pracy. Bowiem w przypadku naruszenia zapisów art.6 ustawy Karta Nauczyciela, nauczyciele podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej, a w przypadku naruszenia przepisów o organizacji i porządku pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, nauczyciele oraz pracownicy niebędący nauczycielami podlegają odpowiedzialności porządkowej wynikającej z przepisów Kodeksu pracy.

W przypadku, gdyby jednak szkoły lub placówki chciały tworzyć wewnętrzne kodeksy postępowania etycznego, zwracamy uwagę na fakt, że zapisy tychże nie mogą być sprzeczne z zapisami aktów prawnych wyższego rzędu (ustaw, rozporządzeń, deklaracji, konwencji).

Opracowała: Jolanta Gałczyńska