8 września 2009 r. odbyły się w Warszawie ogólnopolskie obchody 70. rocznicy powstania Tajnej Organizacji Nauczycielskiej

Plik umieszczono na stronie 01. 10. 2009 r.

 

O godz. 12.00 pod Pomnikiem Tajnej Organizacji Nauczycielskiej w Parku Kazimierzowskim na warszawskim Powiślu złożyli kwiaty nauczyciele, uczniowie ze szkół noszących imię TON, członkowie Zarządu Głównego ZNP, a także zaproszeni goście m.in. minister Paweł Wypych z Kancelarii Prezydenta RP. Gośćmi honorowymi uroczystości byli nauczyciele TON z całej Polski.

Po południu obchody przeniosły się do siedziby ZG ZNP w Warszawie przy ulicy Smulikowskiego 6/8. Tam, podczas uroczystego posiedzenia Zarządu Głównego ZNP odbył się premierowy pokaz filmu dokumentalnego „Nauka, poświęcenie, walka – 70 lat Tajnej Organizacji Nauczycielskiej”, a także rozstrzygnięcie konkursu dla szkół na plakat i scenariusz lekcji o TON. Nauczyciele TON otrzymali pamiątkowe medale. Na zakończenie uroczystości wystąpił Chór „Warszawianka”.

W październiku 1939 r. kierownictwo Związku Nauczycielstwa Polskiego zdecydowało się na kontynuowanie pracy w konspiracji pod nazwą Tajnej Organizacji Nauczycielskiej. Organizatorami TON była „Centralna Piątka”, czyli przedwojenni działacze ZNP: Zygmunt Nowicki, Kazimierz Maj, Wacław Tułodziecki, Teofil Wojeński i Czesław Wycech. W każdym województwie funkcjonowały zarządy okręgowe, powiatowe i gminne TON.

Do zadań TON należało organizowanie tajnej oświaty, akcji wydawniczych i pomocy, a także współpraca z podziemnym ruchem oporu. Efektem pracy polskich nauczycieli w ramach TON było m.in. uruchomienie zlikwidowanych przez okupanta szkół średnich, zakładów kształcenia nauczycieli i szkół wyższych, które funkcjonowały w konspiracji. Te same zasady dotyczyły przedmiotów nauczania – historii, geografii i literatury ojczystej – usuniętych przez okupanta z obowiązujących programów nauczania w istniejących wtedy szkołach powszechnych. Tajna organizacja nauczycielska zajmowała się nie tylko oświatą, ale pomagała również rodzinom zamordowanych lub uwięzionych nauczycieli.

Tajne nauczanie w czasie II wojny światowej odbywało się na ziemiach polskich w skali niespotykanej w innych państwach Europy, okupowanych przez Niemców. Tajne lekcje prowadziło ponad 100 tys. nauczycieli, a brało w nich udział łącznie około 1,5 mln uczniów. Służbę polskiej szkole i oświacie przypłaciło życiem prawie 10 tysięcy pedagogów.

Zespół Historii ZG ZNP zorganizował konkurs na plakat poświęcony TON. Pierwsze miejsce zajęła w nim Julia Plichczewska ze Szkoły Podstawowej ZNP w Łodzi.